Redakcja "Studiów Pelplińskich" Plac Mariacki 7 83-130 Pelplin. www.studiapelplinskie.pl / email: studiapelplinskie@diecezja-pelplin.pl, tel. 58 536 5102

Kłopoty z tożsamością – czyli Parfita Dereka głos w sprawie i nieredukcjonistyczna odpowiedź

Ks. Tomasz Huzarek

UMK Toruń

 

Kłopoty z tożsamością – czyli Parfita Dereka głos w sprawie i nieredukcjonistyczna odpowiedź

 

 

 

Streszczenie

 

Wielu współczesnych myślicieli wskazuje na te czynniki i doświadczenia, które podważają potoczne przekonanie, że człowiek jest podmiotem aktów, wyborów i działań zachowując swoją tożsamość. W artykule naszkicowano koncepcję Parfita Dereka (redukcjonizm konstytutywny)oraz jej filozoficzne źródła. Zdaniem Dereka tożsamość osoby w czasie może być nieokreślona, zatem lepiej jest mówić o przetrwaniu osoby. Chociaż argumenty Dereka są na swój sposób „powabne”, trudno się z nimi zgodzić. W dalszej części artykułu ukazano możliwą odpowiedź „nieredukcjonistów”, wedle której istnienie osoby jest pierwsze, a przejawy osobowego życia – w tym „ciągłość powiązania psychicznego” – są wtórne. Tożsamość osoby konstytuuje się nie w odniesieniu do „powiązań psychicznych“, nie jest niejako nabudowana na nich. Osoba – jako specyficznie istniejące indywiduum – jest zasadą jedności tego, co istnieje w niej i przez nią. Osoba wyraża się w działaniu, uzewnętrznia się na właściwy dla swego istnienia sposób (agere sequitur esse), a tożsamość osoby określa jej unikalność.

 

Słowa klucze: akty świadomości, indywidualność, osoba, przetrwanie osób, świadomość, tożsamość, unikalność

 

 

 

Summary

The Problem of Self-Awareness.

Parfit Derek’s Proposition and the Non-Reductionist Response

 

Many modern thinkers indicate factors and experiences which undermine the common belief that we are subjects of acts, choices and deeds while keeping our own identity. This article outlines Parfit Derek’s response to this problem (the constitutive reductionism) and its philosophical roots. In Derek’s opinion, an identity of a person in time can be indefinite; hence, it is better to talk about the “survival” of an individual.

Although Derek’s arguments are in their own way “attractive”, it is difficult to agree with them. In the further part of the article a possible response of the non-reductionists is presented. They believe that the existence of a person is the first aspect of his or her personal life – and other elements such as the “psychological links” remain only secondary. One’s personal identity is not built on the basis of “psychological links”. On the contrary, it is the person who performs the human acts. A person – as an uniquely existing individuum – is the principle of unanimity of what exists in it and through it. The human being expresses him- or herself through action where they externalise themselves in the  proper way for their existence (agere sequitur esse). One’s personal identity defines his or her uniqueness.

 

Keywords:acts of consciousness, consciousness, identity, individuality, people, survival of people, uniqueness

OSTATNI NUMER

STUDIA PELPLIŃSKIE TOM XLV

Rozprawy i przyczynki

Ks. Sławomir Kunka - Ojcostwo i św. Józef 11

Ks. Wojciech Niemczewski - Płynna religia 21

więcej...

INFORMACJE DLA AUTORÓW

Termin nadsyłania artykułów i recenzji do "Studiów Pelplińskich 2016" upływa z dniem 30 czerwca 2017 roku.

Teksty do publikacji przesyłać na adres:

Redakcja "Studiów Pelplińskich"
Plac Mariacki 7, 83-130 Pelplin
email: studiapelplinskie@diecezja-pelplin.pl

Copyright: Wydawnictwo Bernardinum Sp. z o.o.
ISSN 0239-4456, e-ISSN 2391-8713
Czasopismo indeksowane: Index Copernicus, CEJSH

realizacja: MGDESIGN.PL / Marcin Boczarski