Redakcja "Studiów Pelplińskich" Plac Mariacki 7 83-130 Pelplin. www.studiapelplinskie.pl / email: studiapelplinskie@diecezja-pelplin.pl, tel. 58 536 5102

Spis treści / TABLE OF CONTENTS

Spis treści

 

STUDIA PELPLIŃSKIE TOM XLIX

 

Artykuły NAUKOWE

 

Ks. Jarosław Babiński – Przemiany kulturowo-ideowe współczesności,
jako znak zobowiązujący dla Kościoła. Interpretacja kultury
według Josepha Ratzingera/Benedykta XVI 13

Aleksandra Chylewska-Tölle – Kerygmat i popkulturowe
chrześcijaństwo w literaturze współczesnej na przykładzie
Jezusa z Judenfeldu
Jana Grzegorczyka 29

Ks. Łukasz Delewski – Teologiczne rozumienie nadziei 43

Ks. Robert Elak – Koncepcja cierpienia duchowego
w oparciu o listy św. ojca Pio z Pietrelciny 57

Magdalena Grzebińska – Historia pelplińskich nekropolii.
Przyczynek do badań historii funeralnej Pelplina 69

O. Pascal Habimana – L’eschatologie comme point culminant
de la religion traditionnelle au Rwanda. Eschatology
as the culmination of traditional religion in Rwanda 87

Ks. Tomasz Huzarek – Kłopoty z tożsamością – czyli Parfita Dereka
głos w sprawie i nieredukcjonistyczna odpowiedź 101

Ks. Robert Kaczorowski – Tak zwane „msze polskie” opublikowane
Zbiorze pieśni nabożnych katolickich do użytku kościelnego
i domowego
oraz w Melodyach do zbioru pieśni nabożnych
(…) do grania na organach i śpiewania na cztery głosy

w Pelplinie w 1871 roku. Konkluzja 117

Ks. Wojciech Kardyś – Określenia, imiona i personifikacje demonów
oraz ich pochodzenie według apokryficznego
Testamentu Salomona 133

Agnieszka Kobus – Rozwój organizacji dekanalnej Kościoła gdańskiego 147

Karolina Kochańczyk-Bonińska – The Concept of the Cosmos
according to Basil the Great’s On the Hexaemeron 161

Piotr Koprowski – Nie-bezgrzeszna, wczesna młodość
w świetle Dziennika Duszy Jana XXII
Spowiedzi motyla Janusza Korczaka 171

Ks. Sławomir Kunka – Mąż i żona – dzieci jednego Ojca.
Personalistyczny przyczynek do protologii integralnej 185

O. Piotr Liszka cmf – Źródło i rozwój gnozy hellenistycznej
w chrześcijaństwie 201

Ks. Marek Łangowski – Wulnerabilność w życiu i filozofii
Emmanuela Mouniera 215

Seweryn Pauch – Występki w posiadłościach cystersów pelplińskich
na kartach Kroniki Pelplińskiej 229

Ks. Przemysław Sawa – Benedykta XVI teologia odnowy Kościoła.
Wokół eklezjologii nowej ewangelizacji 245

Christian Schaller – Eklezjologia Soboru Watykańskiego II
w pismach Josepha Ratzingera 269

Tomasz Stępień – „Nisi credideritis, non intelligetis” –
belief as natural cognition in the writings of St Augustine 287

Dariusz Szkutnik – Teleologia w metodologii witalizmu Hansa Driescha 301

Ks. Janusz Szulist – Uwarunkowania jednostkowe kształtowania
społeczeństwa pluralistycznego w pismach
Josepha Ratzingera/Benedykta XVI 315

Paweł Szumski – Korekta posoborowej reformy liturgicznej szansą
zachowania tożsamości katolickiej we współczesnym świecie 331

Msgr. Wiesław Śmigiel – To be a Missionary Church in Poland
in the light of Pope Francis’ Teachings 347

Agnieszka Trzcińska – Odłączenie się od Kościoła katolickiego
a ochrona danych osobowych w świetle prawa powszechnego 357

Ks. Krzysztof Węsierski – Dar Niepokalanego Poczęcia Najświętszej
Maryi Panny przejawem Bożego miłosierdzia 369

Maciej Wojcieszak – Moralność małżeńska oraz seksualna świeckich
chrześcijan w Galii w świetle postanowień późnoantycznych
synodów galijskich 381

 

 

RECENZJE i omówienia

 

Ks. Jarosław Babiński – Recenzja: Anthony Kenny, Geschichte
der abendländischen Philosophie
, t. 1: Antike,
t. 2: Mittelalter, t. 3: Moderne, t. 4: Neuzeit, 2.,
unveränderte Auflage, Wissenschaftliche Buchgesellschaft 395

Ewa K. Czaczkowska – Recenzja: Studia Soborowe, t. II,
cz. 2: Historia i recepcja Vaticanum II, red. Michał Białkowski 399

Ks. Arkadiusz Drzycimski – Recenzja: Bp Wiesław Śmigiel,
Eklezjalność zrzeszeń religijnych 405

Aleh Kananovich – Kontekstualna teologia rodziny na Białorusi 409

Ks. Wiesław Kraiński – Omówienie książki: Zbigniew Marten,
Psychologia zeznań. 423

Grzegorz Kamil Szczecina – Recenzja książki: Andrzej Niedużak,
Ksiądz Jerzy Popiełuszko. W drodze do świętości 441

Ks. Janusz Szulist – Recenzja książki: Maeander des Kulturtransfers.
Polnischer und deutsche Katholizismus im 20. Jahrhundert,

red. A. Chylewska-Toelle, C. Heidrich, . 447

Agnieszka Trzcińska – Recenzja książki: Małżeństwo jako zawarty
związek mężczyzny i kobiety
, red. T. Rakoczy 451

 

Summary 457

 

Informacje dla autorów 459

 

TABLE OF CONTENTS

 

PELPLIN STUDIES VOL. XLIX

 

 

articles

 

 

Rev. Jarosław Babiński – Cultural and Ideological Transformations
of Modernity as a Binding Condition for the Church.
Joseph Ratzinger/Benedict XVI’s Interpretation of Culture
13

Aleksandra Chylewska-Tölle – Preaching of the Gospel
and the Pop Culture Christianity in the Contemporary
Literature. The case of
JezusJudenfeldu
(Jesus of Judenfeld) by Jan Grzegorczyk 29

Rev. Łukasz Delewski – Theological Understanding of Hope 43

Rev. Robert Elak – The Notion of Spiritual Suffering
on the Basis of the Letters of St Padre Pio of Pietrelcina
57

Magdalena Grzebińska – The History of Pelplin’s Necropolis.
A Contribution to the Studies of Pelplin’s Funerals of the Past 69

Rev. Pascal Habimana – Eschatology as the Culmination
of the Traditional Religion in Rwanda
87

Rev. Tomasz Huzarek – The Problem of Self-Awareness.
Parfit Derek’s Proposition and the Non-Reductionist Response
101

Rev. Robert Kaczorowski – The Musical Setting
for the
Polish Mass Published in Pelplin in 1871 117

Rev. Wojciech Kardyś – The Designations, Names and Personifications
of Demons and Their Provenance According
to the Pseudoepigraphical
Testament of Solomon 133

Agnieszka Kobus – The Organisational Development
of the Deaneries in the Church of Gdańsk
147

Karolina Kochańczyk-Bonińska – The Concept of the Cosmos
according to Basil the Great’s
On the Hexaemeron 161

Piotr Koprowski – The Sinful Adolescence in the Light
of John XXIII’s
Journal of a Soul and Janusz Korczak’s
Spowiedź Motyla (Confession of a Butterfly) 171

Rev. Sławomir Kunka – Husband and Wife as the Children of One Father.
A Personalist Contribution to the Integral Protology
185

Rev. Piotr Liszka cmf – The Source and the Development
of the Hellenistic Gnosis in Christianity
201

Rev. Marek Łangowski – Vulnerability in Life and Philosophy
of Emmanuel Mounier
215

Seweryn Pauch – Crime Acts in Pelplin Cistercian Estates
in the Light of the Chronicle Archives
229

Rev. Przemysław Sawa – Benedict XVI’s Theology of the Renewal
of the Church. The Ecclesiology of the New Evangelization
245

Christian Schaller – The Vatican II Ecclesiology
in Joseph Ratzinger’s Writings
269

Tomasz Stępień – Nisi credideritis, non intelligetis – Belief
as a Form of Natural Cognition in St Augustine’s Writings
287

Dariusz Szkutnik – Teleology in the Methodology
of Vitalism of Hans Driesch
303

Rev. Janusz Szulist – Individual Determinants
in Shaping of Pluralistic Society in the Writings
of Joseph Ratzinger / Benedict XVI
317

Paweł Szumski – The Correction of the Post-Conciliar Liturgical
Reform as a Chance to Preserve the Catholic Identity
in the Modern World
333

The Most Rev. Wiesław Śmigiel – To be a Missionary Church
in Poland in the light of Pope Francis’ Teachings 349

Agnieszka Trzcińska – Leaving the Catholic Church
and the Personal Data Protection in the Light of the Civil Law
359

Rev. Krzysztof Węsierski – The Gift of the Blessed Virgin Mary’s
Immaculate Conception as a Sign of the Divine Mercy
371

Maciej Wojcieszak – Conjugal and Sexual Morality of Lay Christians
in Gaul in the Light of the Regulations
of the Late Antiquity Gallic Synods
383

 

 

 

OTHER PAPERS

 

Rev. Jarosław Babiński – A Book Review of: Anthony Kenny,
Geschichte der abendländischen Philosophie, t. 1: Antike,
t. 2:
Mittelalter, t. 3: Moderne, t. 4: Neuzeit, 2.,
unveränderte Auflage, Wissenschaftliche Buchgesellschaft 395

Ewa K. Czaczkowska – A Book Review of: Studia Soborowe, t. II,
cz. 2:
Historia i recepcja Vaticanum II, ed. Michał Białkowski 399

Rev. Arkadiusz Drzycimski – A Book Review of: : The Most Rev. Bishop
Wiesław Śmigiel,
Eklezjalność zrzeszeń religijnych 405

Aleh Kananovich – The Contextual Theology of Family in Belarus 409

Rev. Wiesław Kraiński – A Book Review of: Zbigniew Marten,
Psychologia zeznań. 423

Grzegorz Kamil Szczecina – A Book Review of: : Andrzej Niedużak,
Ksiądz Jerzy Popiełuszko. W drodze do świętości 441

Rev. Janusz Szulist – A Book Review of: : Maeander des Kulturtransfers.
Polnischer und deutsche Katholizismus im 20. Jahrhundert,
ed. A. Chylewska-Toelle, C. Heidrich, . 447

Agnieszka Trzcińska – A Book Review of: Małżeństwo jako zawarty
związek mężczyzny i kobiety
, ed. T. Rakoczy 451

 

Summary in English 457

 

Information for Prospective Contributors 459

 

 

Przemiany kulturowo-ideowe współczesności, jako znak zobowiązujący dla Kościoła. Interpretacja kultury według Josepha Ratzingera/Benedykta XVI

Ks. Jarosław Babiński

UKSW Warszawa

 

Przemiany kulturowo-ideowe współczesności, jako znak zobowiązujący dla Kościoła.

Interpretacja kultury według Josepha Ratzingera/Benedykta XVI

 

 

 

Streszczenie

 

Jospeh Ratzinger/ Benedykt XVI uważa, że niepokojące zjawiska w przestrzeni współczesnej kultury, zwłaszcza wielopłaszczyznowo dokonująca się jej desakralizacja i laicyzacja, są wynikiem ciągłego funkcjonowania w dzisiejszym świecie sposobu interpretowania rzeczywistości w duchu oświeceniowego ratio. Jako antidotum przeciwko „kulturze kryzysu” formułuje postulat odkrywania na nowo aktualności i dynamizmu chrześcijaństwa. Niesie on w sobie moc zobowiązującą dla Kościoła, który – odczytując znaki czasu – ma dokonywać wciąż na nowo akomodacji swego działania, które determinuje nieustające wezwania do głoszenia Ewangelii w świecie.

 

Słowa kluczowe:Joseph Ratzinger/Benedykt XVI, antropologia teologiczna, eklezjologia

 

Czytaj więcej...

Kerygmat i popkulturowe chrześcijaństwo w literaturze współczesnej na przykładzie Jezusa z Judenfeldu Jana Grzegorczyka

Aleksandra Chylewska-Tölle

UAM Poznań

 

Kerygmat i popkulturowe chrześcijaństwo w literaturze współczesnej na przykładzie Jezusa z Judenfeldu Jana Grzegorczyka

 

 

 

Streszczenie

 

Popkultura jest zjawiskiem, które na trwałe wniknęło nie tylko do szeroko rozumianej kultury religijnej, lecz również do literatury wpisującej się zarówno w nurt tzw. nowej ewangelizacji, jak i tej, kreującej obraz Kościoła bez widocznych ambicji duszpasterskich. Widoczny jest przy tym „recykling” treści religijnych, czyli tworzenie nowych jakości za pomocą zaczerpniętych z tradycji elementów, zlokalizowanych w przestrzeni życia codziennego. Celem niniejszego artykułu jest wyeksponowanie w powieści Jana Grzegorczyka Jezus z Judenfeldu (2012) roli popkulturowego przekazu. Strategia narracyjna Grzegorczyka ściśle przylega do mniej lub bardziej wyraźnej kontestacji tradycyjnego modelu Kościoła oraz do zakwestionowania „tradycyjnego” obrazu duchownego, a obecnym w polskiej literaturze współczesnej wzorcom tożsamościowym towarzyszy poszukiwanie nowego, prowokacyjnego języka.

 

Słowa kluczowe: popkultura, chrześcijaństwo, literatura współczesna, kerygmat, ekumenizm

 

Czytaj więcej...

Teologiczne rozumienie nadziei

Ks. Łukasz Delewski

UMK Toruń

 

Teologiczne rozumienie nadziei

 

 

 

 

Streszczenie

 

Nadzieja jest motorem działania człowieka. Dla ukazania obrazu cnoty nadziei trzeba wskazać biblijne podstawy tego pojęcia, a w kontekście nadziei jako cnoty w życiu teraźniejszym należy zwrócić uwagę na to, że człowiek powinien mieć nadzieję na pomoc Boga w zdolności odwzajemnienia Jego miłości i spełniania Jego poleceń. Teologia nadziei współcześnie wskazuje na człowieka mającego nadzieję na osobiste zbawienie, ale przez laicyzację współczesnego świata staje się obojętny na budowanie lepszego świata.

Należy stanąć wobec pytania: „w czym możemy pokładać nadzieję?”. Do odpowiedzi na to pytanie potrzebne jest przedstawienie dialogu między chrześcijaństwem a okresem nowożytnym, w którym chrześcijanie powinni na nowo przypatrywać się swojej nadziei i uczyć się jej.

Czytaj więcej...

Koncepcja cierpienia duchowego w oparciu o listy św. ojca Pio z Pietrelciny

Ks. Robert Elak

UMK Toruń

 

Koncepcja cierpienia duchowego

w oparciu o listy św. ojca Pio z Pietrelciny

 

 

 

 

Streszczenie

 

Ojciec Pius Forgione jest jednym z najbardziej rozpoznawanych świętych XX wieku. Historia zapamiętała go jako pogodnego i radosnego mnicha pobłogosławionego przez Boga darem stygmatów. Jednakże jego życie, które z zewnątrz wydawało się wesołym, było w istocie pełne cierpienia natury duchowej. Możemy wyróżnić następujące cierpienia Ojca Pio: ciemna noc duszy i wynikająca z niej oziębłość, walka ze skrupułami, poczucie osamotnienia, ataki szatańskie (nękanie), brak zrozumienia ze strony kierowników duchowych, błądząca wyobraźnia i pokusa pychy. Nie mniej jednak, z pomocą kierowników duchowych, ojców Augustyna i Benedykta, mężnie zniósł on wszystkie przeciwności i duchowe cierpienia, stale wzrastając w świętości.

 

Słowa klucze: cierpienie, próba, wiara

 

Czytaj więcej...

Historia pelplińskich nekropolii. Przyczynek do badań historii funeralnej Pelplina

Magdalena Grzebińska

 

Historia pelplińskich nekropolii.
Przyczynek do badań historii funeralnej Pelplina

 

 

 

 

Streszczenie

 

Artykuł przedstawia w zarysie historię pelplińskich cmentarzy. Zebrane zostały najważniejsze informacje na temat trzech cmentarzy, jakie w mieście istniały lub nadal funkcjonują, mianowicie pochówki w bazylice katedralnej pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny, mały cmentarz przykościelny obok kościoła pod wezwaniem Bożego Ciała oraz cmentarz parafialny, na którym pochówki odbywają się do dziś. Wspomniany został jeszcze jeden cmentarz, już nieistniejący, tzw. choleryczny, jednak ze względu na niewielką ilość informacji nie został szerzej omówiony. W artykule przedstawiona jest historia poszczególnych miejsc, gdzie chowano zmarłych. W przypadku katedry są to katakumby, przeznaczone głównie dla duchowieństwa (tylko zasłużeni świeccy tam spoczęli), a wszystkie płyty nagrobne są tu płaskie, z wyjątkiem jednej, pod którą pochowano biskupa Jana Bernarda Szlagę w 2012 roku. Pozostałe dwa cmentarze to tereny otwarte, gdzie chowa się zarówno świeckich mieszkańców parafii jak i duchowieństwo, głównie niżej postawione w hierarchii kościelnej (tylko jeden biskup spoczął na cmentarzu parafialnym – biskup Konstantyn Dominik).

W artykule poruszony został również temat najnowszych badań archeologicznych prowadzonych w 2014 roku, które miały miejsce w katedralnych kryptach (badane były dwie krypty z trzech), a z którymi wiązały się również prace konserwatorskie zabezpieczające mury pomieszczeń. W dalszej części opracowania przedstawiono sylwetki wybranych mieszkańców Pelplina, którzy w sposób szczególny wpisali się w karty historii przez swoje zasługi nie tylko dla miasta i lokalnej społeczności, ale również w skali kraju. Autorka artykułu ma zamiar prowadzić kolejne badania związane z powyższym tematem.

 

Słowa klucze: badania archeologiczne, cmentarze, historia funeralna, krypty, mieszkańcy Pelplina, pochówki

 

Czytaj więcej...

L’eschatologie comme point culminant de la religion traditionnelle au Rwanda. Eschatology as the culmination of traditional religion in Rwanda

O. Pascal Habimana

UKSW Warszawa

 

 

L’eschatologie comme point culminant de la religion traditionnelle au Rwanda. Eschatology as the culmination of traditional religion in Rwanda

 

 

 

Résumé

 

Ce texte a pour objet de montrer que les Rwandais traditionnels étaient religieux, monothéistes et connaissaient le vrai Dieu qu’ils nommaient «Imana». La religion traditionnelle rwandaise avait une visée eschatologique. Les Rwandais croyaient à la survie de l’âme «Umuzimu» après la mort. Ils croyaient que le malheur est causé par les mauvais esprits. Dans la religion traditionnelle rwandaise, il n’y avait pas un culte public rendu à Imana, parce que selon eux, ce Dieu «Imana» habité loin des hommes. Par contre, ils rendaient un culte au héros Ryangombe, roi des Imandwa, parce qu’ils croyaient que ses Imandwa ou ses prêtres, avaient un pouvoir de protéger les habitants contre les malveillances des mauvais esprits.

 

Mots clés: Religion traditionnelle, monothéiste, l’eschatologie, culte des ancêtres, le héros Ryangombe et Imandwa

 

Czytaj więcej...

Kłopoty z tożsamością – czyli Parfita Dereka głos w sprawie i nieredukcjonistyczna odpowiedź

Ks. Tomasz Huzarek

UMK Toruń

 

Kłopoty z tożsamością – czyli Parfita Dereka głos w sprawie i nieredukcjonistyczna odpowiedź

 

 

 

Streszczenie

 

Wielu współczesnych myślicieli wskazuje na te czynniki i doświadczenia, które podważają potoczne przekonanie, że człowiek jest podmiotem aktów, wyborów i działań zachowując swoją tożsamość. W artykule naszkicowano koncepcję Parfita Dereka (redukcjonizm konstytutywny)oraz jej filozoficzne źródła. Zdaniem Dereka tożsamość osoby w czasie może być nieokreślona, zatem lepiej jest mówić o przetrwaniu osoby. Chociaż argumenty Dereka są na swój sposób „powabne”, trudno się z nimi zgodzić. W dalszej części artykułu ukazano możliwą odpowiedź „nieredukcjonistów”, wedle której istnienie osoby jest pierwsze, a przejawy osobowego życia – w tym „ciągłość powiązania psychicznego” – są wtórne. Tożsamość osoby konstytuuje się nie w odniesieniu do „powiązań psychicznych“, nie jest niejako nabudowana na nich. Osoba – jako specyficznie istniejące indywiduum – jest zasadą jedności tego, co istnieje w niej i przez nią. Osoba wyraża się w działaniu, uzewnętrznia się na właściwy dla swego istnienia sposób (agere sequitur esse), a tożsamość osoby określa jej unikalność.

 

Słowa klucze: akty świadomości, indywidualność, osoba, przetrwanie osób, świadomość, tożsamość, unikalność

 

Czytaj więcej...

Tak zwane msze polskie opublikowane w Zbiorze pieśni nabożnych katolickich do użytku kościelnego i domowego oraz w Melodyach do zbioru pieśni nabożnych (…) do grania na organach i śpiewania na cztery głosy w Pelplinie w 1871 roku. Konkluzja

Ks. Robert Kaczorowski

AM Gdańsk

 

 

Tak zwane msze polskie opublikowane w Zbiorze pieśni nabożnych katolickich do użytku kościelnego i domowego oraz w Melodyach do zbioru pieśni nabożnych (…) do grania na organach i śpiewania na cztery głosy w Pelplinie w 1871 roku. Konkluzja

 

 

 

 

Streszczenie

 

Prezentowany artykuł jest podsumowaniem studiów nad pieśniami, które wykonywane podczas przedsoborowej liturgii, z czasem zaczęto nazywać mszami polskimi. W Zbiorze pieśni nabożnych katolickich do użytku kościelnego i domowego, który ukazał się w Pelplinie w 1871 roku, istnieją 42 takie msze, przeznaczone zarówno na niedziele zwykłe w ciągu roku, jak i na uroczystości. Natomiast po raz pierwszy wydane również w Pelplinie w tym samym 1871 roku Melodye do zbioru pieśni nabożnych (…) do grania na organach i śpiewania na cztery głosy pozwalają spojrzeć na warstwę muzyczną tych utworów i stwierdzić, że w większości wyrosły one na gruncie i harmonii chorału gregoriańskiego. W ten sposób w XIX wieku opublikowano dwa ważne zbiory, które – z jednej strony – pozwalały pielęgnować polską pieśń nabożną, z drugiej zaś – stawały się istotnym czynnikiem w zachowaniu polskości w czasach, gdy Polska była skreślona z map Europy i świata.

 

Słowa kluczowe: chorał gregoriański, msza polska, pieśń religijna, XIX wiek

 

Czytaj więcej...

Określenia, imiona i personifikacje demonów oraz ich pochodzenie według apokryficznego Testamentu Salomona

Ks. Wojciech Kardyś

WSD Pelplin

 

Określenia, imiona i personifikacje demonów oraz ich pochodzenie według apokryficznego Testamentu Salomona

 

 

 

 

Streszczenie

 

Testament Salomona ukazuje mocno rozbudowany świat demonów. Próbując go całościowo sklasyfikować, zauważamy brak wyraźnej hierarchii złych duchów. Najlepszym kluczem usystematyzowania demonologii zarysowanej w piśmie jest przywołanie ich określeń i imion. Często spotykamy zwyczajne określenia, takie jak „demon” czy „duch”, czasem z towarzyszącymi im dookreśleniami. Kolejną grupę stanowią istoty określane obrazowo lub opisowo, w przypadku których autor podkreśla ich wielkość („Wielki”), ilość („Legion/Legiony”), siłę („okrutny”), cechy wyglądu zwierzęcego („lew”, „pies”) czy przymioty („lubieżny duch”). Cała kolejna grupa demonów została nazwana po imieniu. Wśród ich imion zauważamy te, które pochodzą z tradycji biblijnej (np. Beelzebul), judaistycznej (np. Asmodeusz), mitologicznej (np. Onoskelis, Horopel, Obizut), a także z terminologii astrologicznej (np. Wielka Niedźwiedzica). Ostatnią kategorię stanowią złe duchy, których imiona mają charakter personifikacji (m.in. Fałsz, Rozpacz). Część postaci demonicznych to istoty rodzaju żeńskiego (np. Enefigos).

 

Słowa klucze: demony, złe duchy, demonologia pozabiblijna, Testament Salomona

 

Czytaj więcej...

Rozwój organizacji dekanalnej Kościoła gdańskiego

Agnieszka Kobus

UG Gdańsk

 

 

Rozwój organizacji dekanalnej
Kościoła gdańskiego

 

 

 

 

Streszczenie

 

Liczący niespełna 95 lat Kościół gdański rozrósł się z dwóch do dwudziestu czterech dekanatów. Wpływ miała rozbudowa sieci parafialnej i przeobrażenia w granicach między diecezjami. Do ogólnej reorganizacji sieci dekanatów doszło w 1931, 1986, 1992 i 2006 roku

 

Słowa kluczowe: dekanat, diecezja gdańska, organizacja Kościoła katolickiego

 

Czytaj więcej...

The Concept of the Cosmos according to Basil the Great’s On the Hexaemeron

Karolina Kochańczyk-Bonińska

UKSW Warszawa

 

 

The Concept of the Cosmos according to Basil the Great’s On the Hexaemeron

 

 

 

Streszczenie

Pojęcie kosmosu w dziele „Heksaemeron” Bazylego Wielkiego

 

Homilie do Hexaemeronu były w starożytności uznawane za jedno z najważniejszych dzieł Bazylego Wielkiego. W dziele tym możemy dostrzec podobny porządek jak w komentowanej Księdze Rodzaju (autor zaczyna analizę od stworzenia świata, a kończy na rozważaniach o naturze ludzkiej). W niniejszym artykule analizie poddane zostały następujące zagadnienia: Czy świat został stworzony w czasie, czy też istniał wiecznie? Czy u początku istnienia leży jakaś pierwotna materia, czy też świat został stworzony z niczego? Dalej podjęte zostało pytanie o cel stworzenia świata materialnego, jakim jest, według Bazylego, przygotowanie człowieka i kontemplacja Boga. Ostatnim z podejmowanych problemów są liczne podobieństwa, ale i fundamentalne różnice, jakie możemy odnaleźć między Homiliami do HexaemeronuTimajosem Platona.

Analizowane Homilie są próbą opisania i wyjaśnienia świata stworzonego językiem filozofii z wykorzystaniem całej antycznej tradycji, jednak cel, jakim kieruje się autor, jest teologiczny i soteriologiczny.

 

Słowa kluczowe: Bazyli Wielki, Heksaemeron, Kosmologia, stworzenie ex nihilo, Timajos

Czytaj więcej...

NIE-BEZGRZESZNA, WCZESNA MŁODOŚĆ W ŚWIETLE DZIENNIKA DUSZY JANA XXIII I SPOWIEDZI MOTYLA JANUSZA KORCZAKA

Piotr Koprowski

UG Gdańsk

 

 

NIE-BEZGRZESZNA, WCZESNA MŁODOŚĆ
W ŚWIETLE DZIENNIKA DUSZY JANA XXIII
SPOWIEDZI MOTYLA JANUSZA KORCZAKA

 

 

 

 

 

Streszczenie

Nie-bezgrzeszna, wczesna młodość w świetle Dziennika duszy Jana XXIII i Spowiedzi motyla Janusza Korczaka

 

Artykuł jest próbą spojrzenia na okres wczesnej młodości osób przeżywających go na przełomie XIX i XX wieku: Angela Giuseppe Roncallego i Janusza Korczaka. Był to dla nich czas niezwykły, przełomowy, w którym formowały się elementy światopoglądu oraz uczucia. Mieli oni również – co warto podkreślić – świadomość nie-bezgrzeszności tego okresu swojego życia.

 

Słowa kluczowe: Bóg, człowiek, dziennik, intymność, miłość, okres dojrzewania, reformator, śmierć, uczucia, wczesna młodość

 

Czytaj więcej...

Mąż i żona – dzieci jednego Ojca. Personalistyczny przyczynek do protologii integralnej

Ks. Sławomir Kunka

UMK Toruń

 

Mąż i żona – dzieci jednego Ojca. Personalistyczny przyczynek do protologii integralnej

 

 

 

 

 

Streszczenie

 

Całe stworzenie istnieje tylko dlatego, że jest Stwórca. Być stworzonym, to już pierwszy przejaw Bożego miłosierdzia. Aniołowie i ludzie istnieją jako byty osobowe, czyli rozumne i wolne. Zatem bycie stworzonymi odnosi ich do Boga na poziomie relacji osobowych. Istnieją z woli Boga, mogą Go poznać, służyć Mu lub nie, ale nie są Bogiem. Każde ze stworzeń, widzialnych i niewidzialnych, realizuje swoje powołanie do istnienia poprzez odniesienie do swego Stwórcy. Człowiek w swoim osobowym bycie różni się od aniołów, istot niecielesnych. Aniołowie nie mają daru płodności, nie mogą być rodzicami. Człowiek zaś poprzez swoją cielesność uczestniczy w stwórczej miłości Boga. Mężczyzna i kobieta, jako mąż i żona są oboje dziećmi Jednego Stwórcy, a jako rodzice uczestniczą w Jego stwórczej miłości wobec własnych dzieci. Sprawiedliwość człowieka wobec miłosiernego Stwórcy wyraża się przez życie w zgodzie z porządkiem natury (z prawem natury) i przez poszanowanie godności każdej osoby.

Czytaj więcej...

Źródło i rozwój gnozy hellenistycznej w chrześcijaństwie

O. Piotr Liszka cmf

PWT Wrocław

 

Źródło i rozwój gnozy hellenistycznej w chrześcijaństwie

 

 

 

Streszczenie

 

Hellenizm od początku był spleciony z gnozą. Oba zjawiska kulturowe oddziaływały wzajemnie na siebie. Gnoza przyszła do Grecji z Iranu, Indii, Egiptu. Pomagała tworzyć uniwersalistyczny hellenizm, który z kolei stał się dogodnym środowiskiem dla konkretyzowania się gnozy w nowych środowiskach geograficznych, społecznych, kulturowych.

Gnostyckie źródła hellenizmu powodują, że to zjawisko kulturowe jest niebezpieczne dla spójności doktryny chrześcijańskiej, a nawet dla zachowania fundamentalnej tożsamości. Myślenie chrześcijańskie odróżnia się od myślenia hellenistycznego i gnostycznego nie tylko treścią, ale i formą. W odróżnieniu od tendencji hellenizmu – do tworzenia systemów panteistycznych, ujmuje wszystko w sposób integralny, jednocześnie podkreśla wartość poszczególnych elementów, jak też wartość całości.

 

Słowa kluczowe: hellenizm, gnoza, chrześcijaństwo, oddziaływanie, kultura, doktryna

 

Czytaj więcej...

Wulnerabilność w życiu i filozofii Emmanuela Mouniera

Ks. Marek Łangowski

WSD Pelplin

 

Wulnerabilność w życiu i filozofii Emmanuela Mouniera

 

 

 

Streszczenie

 

Pytanie o wulnerabilność osoby ludzkiej jest pytaniem o rolę i miejsce osoby kruchej i wrażliwej w świecie, którego uwarunkowania środowiskowe jako niezliczone faktory mają wpływ na jej integralność, zdrowie i życie. Wulnerabilność to cecha kondycji każdego bez wyjątku człowieka, wyrażająca się w podatności na bycie zranionym, którą należy rozumieć szeroko w sensie ludzkiej śmiertelności, słabości, zależności i utraty autonomii. Pojęcie wulnerabilności niesie ze sobą bogate znaczenie antropologiczne i etyczne. Personalizm Emmanuela Mouniera jest filozofią, która przez swój szacunek dla złożoności kondycji ludzkiej, podejmuje problematykę sensu ludzkiej wulnerabilności. Odczytanie godności i wolności osoby granicznie wulnerabilnej staje się możliwe przez zaangażowanie poznawcze rozumu i wiary.

 

Słowa kluczowe: cierpienie, miłość, Mounier Emmanuel, osoba, personalizm, wulnerabilność

 

Czytaj więcej...

Występki w posiadłościach cystersów pelplińskich na kartach Kroniki Pelplińskiej

Seweryn Pauch

 

Występki w posiadłościach cystersów pelplińskich na kartach Kroniki Pelplińskiej

 

 

 

Streszczenie

 

Artykuł niniejszy przedstawia zdarzenia o charakterze przestępczym, zapisane na kartach Kroniki Klasztoru Świętego Zakonu Cystersów w Pelplinie. Źródło to, spisane w XVII wieku, stanowi cenny przyczynek dla poznania lokalnej historii konwentu. Obok wielu informacji o życiu codziennym i politycznym Pelplina, jak też Pomorza, kronikarze spisywali na bieżąco, zachowując dbałość o szczegóły, wydarzenia z życia ludzi marginesu społecznego.

Materiał wykorzystany w tekście zebrano, dokonując analizy treści rzeczonej kroniki. Prezentowany artykuł jest więc katalogiem zawierającym wykaz różnorakich przestępstw, uznanych przez kronikarzy za godne zanotowania, potępienia i ukarania. Cystersi, ku przestrodze, opisywali kradzieże, pobicia, morderstwa, których dopuścili się ludzie różnych stanów i zawodów.

W artykule zaprezentowano informacje o autorach kroniki, przybliżono niektóre postacie i miejsca, których losy uwikłane były w opisane sytuacje. W swoim głównym zrębie tekst dotyczy epizodów z życia osób łamiących prawo w XVII wieku w okolicy klasztoru pelplińskiego i jego włościach. Przeanalizowano także pochodzenie społeczne i konsekwencje, jakie ponieśli sprawcy tych czynów.

 

Słowa kluczowe: Kronika Pelplińska, Pelplin, przestępczość, wiek XVII

 

Czytaj więcej...

Benedykta XVI teologia odnowy Kościoła. Wokół eklezjologii nowej ewangelizacji

Ks. Przemysław Sawa

UŚ Katowice

 

 

Benedykta XVI teologia odnowy Kościoła.

Wokół eklezjologii nowej ewangelizacji

 

 

 

 

Streszczenie

 

Nowa ewangelizacja” rozbrzmiewa szeroko w działalności pastoralnej Kościoła, ale pojawia się również w teologii praktycznej i systematycznej. Świadczy to o doniosłym znaczeniu tej rzeczywistości. W prosty sposób zdefiniował ją Jan Paweł II, twierdząc, że potrzebne jest dzisiaj głoszenie niezmiennej Ewangelii z nowym zapałem, nowymi metodami, z zastosowaniem nowych środków (Haiti, 1983). Celem jest doprowadzenie do żywej wiary i doświadczenia zbawienia, a to stanowi istotę Kościoła. Dlatego nowa ewangelizacja to nowy sposób istnienia Kościoła i wypełniania przez niego misji, którą zlecił Jezus. Sugestywnie wyraża to José H. Prado Flores twierdząc, że nowa rzeczywistość domaga się nowej ewangelizacji, a ta potrzebuje nowych ewangelizatorów.

Na przestrzeni lat sformułowano wiele definicji nowej ewangelizacji. Trafnie ujął to Benedykt XVI w słowach: „U progu trzeciego tysiąclecia nie tylko istnieją liczne ludy, które jeszcze nie poznały Dobrej Nowiny, ale wielu chrześcijan potrzebuje, aby na nowo głoszono im z przekonaniem słowo Boże, by mogli konkretnie doświadczyć mocy Ewangelii. Tylu jest braci ochrzczonych, ale niewystarczająco ewangelizowanych” (VD 96). Wobec tego nowa ewangelizacja skierowana jest do osób, które nie znają mocy wiary i głębi bliskości z Jezusem (zarówno praktykujących, jak i niepraktykujących życie religijne).

Czytaj więcej...

Eklezjologia Soboru Watykańskiego II w pismach Josepha Ratzingera

Christian Schaller

Instytut Papieża Benedykta XVI, Regensburg

 

 

Eklezjologia Soboru Watykańskiego II

w pismach Josepha Ratzingera

 

 

 

Streszczenie

 

Eklezjologia Soboru Watykańskiego II w nauczaniu Benedykta XVI jest skoncentrowana wokół analizy dwóch koncepcji Kościoła: Kościół jako lud Boży oraz Kościół jako Mistyczne Ciało Chrystusa. Sakrament Eucharystii wyraża istotę Kościoła, znajdującego się w stanie pielgrzymowania do wiekuistej ojczyzny oraz realizującego różne zadania w świecie. Człowiek staje się członkiem wspólnoty Kościoła na skutek wewnętrznej tożsamości z Chrystusem. Owo immanentne zjednoczenie, które winno się wyrażać w transcendentnych aktach chrześcijan wyraża pierwotne znaczenie sakramentalności Kościoła, a więc i obecności Chrystusa w świecie. Eklezjologia soborowa, która jest zasadniczo autorstwa Josepha Ratzingera, winna się przekładać na dwojakiego rodzaju skutki. Z jednej strony chodzi o oczyszczenie Kościoła z elementów, które ostatecznie wpływają na marginalizację (lub też wyłączenie) wspólnoty uczniów Chrystusa. Z drugiej celem analiz ojców soborowych było wskazanie optymalnego odniesienia Kościoła do świata. Materiał źródłowy artykułu stanowi nauczanie Josepha Ratzingera/Benedykta XVI.

 

Słowa kluczowe: eklezjologia, Ciało Mistyczne, lud Boży, communio, Benedykt XVI, Sobór Watykański II

 

Czytaj więcej...

„Nisi credideritis, non intelligetis” – belief as natural cognition in the writings of St Augustine

Tomasz Stępień

UKSW Warszawa

 

 

Nisi credideritis, non intelligetis” –
belief as natural cognition
in the writings of St Augustine

 

 

 

 

 

Streszczenie

 

Słynne stwierdzenie fides querens intellectum, ma niewątpliwie swoje źródło w wersecie księgi Izajasza (7, 9). Werset ten jednak przysparza problemów interpretacyjnych, ponieważ w różnych wersjach językowych brzmi inaczej. W Wulgacie traci on zupełnie odniesienia do ludzkiego poznania (nisi credideritis, non permanebitis). Dla św. Augustyna, który dysponował łacińskim tłumaczeniem Septuaginty (nisi credideritis, non intelligetis), werset ten narzucał kontekst pewnych typów poznania.

Analiza źródeł stwierdzenia fides quarens intellectum pozwala zobaczyć, że w formule tej niekoniecznie musi chodzić o to, że autorzy chrześcijańscy (zwłaszcza starożytni) uważają za nieodzowne poprzedzenie poznania naturalnego nadprzyrodzoną wiarą. Wiara już w dialogach Platona oznaczała pewien typ poznania, które jest ze swej natury niedoskonałe, ale może prowadzić do poznania doskonalszego. Właśnie takie przejście od pistis do noesis obserwujemy już w słynnym micie jaskini z platońskiego Państwa.

Czytaj więcej...

Teleologia w metodologii witalizmu Hansa Driescha

Teleologia w metodologii witalizmu

Hansa Driescha

 

 

 

Streszczenie

 

Artykuł przedstawia sposób precyzowania przez Hansa Driescha pojęcia teleologii statycznej jak też teleologii dynamicznej, w zakresie ogólnie pojętej filozofii przyrody. W tym sensie Driesch dokonał fundamentalnego rozróżnienia pomiędzy zmianami ilościowymi, cechującymi struktury mechaniczne, a procesami jakościowymi, przebiegającymi wyłącznie w organizmach żywych. W tym kontekście entelechia staje się elementarnym czynnikiem dynamicznym, odpowiedzialnym nie tylko za zmiany ilościowe, ale także, i to przede wszystkim, za zmiany jakościowe, charakterystyczne wyłącznie dla życia organicznego.

 

Słowa kluczowe: entelechia, teleologia statyczna, teleologia dynamiczna

 

Czytaj więcej...

Uwarunkowania jednostkowe kształtowania społeczeństwa pluralistycznego w pismach Josepha Ratzingera/Benedykta XVI

Ks. Janusz Szulist

UMK Toruń

 

Uwarunkowania jednostkowe kształtowania

społeczeństwa pluralistycznego

w pismach Josepha Ratzingera/Benedykta XVI

 

 

 

Streszczenie

 

Kluczowe uwarunkowania jednostkowe społeczeństwa pluralistycznego stanowią sumienie oraz wolność. Gwarancje możności poprawnego formowania sumienia, jak też dokonywania wyborów w zgodzie z Boskim prawem, stanowią składowe prawdziwie ludzkiego społeczeństwa. Odniesienia międzyosobowe są wówczas naznaczone tolerancją, w imię której pojawia się obopólna akceptacja oraz wola zdobywania coraz wyższych dóbr w ramach porządku zbawczego. Oddziaływanie łask oraz Słowa Bożego na osobę intensyfikuje ludzkie wysiłki w tym kierunku, by człowiek mógł coraz pełniej realizować właściwe sobie powołanie. Społeczeństwo pluralistyczne odpowiada porządkowi Boskiemu, który w doczesności jest tożsamy z budowaniem Królestwa Bożego.

 

Słowa kluczowe: społeczeństwo pluralistyczne, wolność, sumienie, dobro, prawo Boże, tolerancja

 

Czytaj więcej...

Korekta posoborowej reformy liturgicznej szansą zachowania tożsamości katolickiej we współczesnym świecie

Paweł Szumski

US Szczecin

 

Korekta posoborowej reformy liturgicznej szansą zachowania tożsamości katolickiej we współczesnym świecie

 

 

 

Streszczenie

 

Kardynał Joseph Ratzinger, późniejszy papież Benedykt XVI, wielokrotnie wskazywał na ciągłą potrzebę realizacji postanowień Soboru Watykańskiego II. Zauważał on, że proponowana przez Concilium oraz krajowe episkopaty odnowa idzie w kierunku coraz większego rozmycia liturgii katolickiej. Zwracał uwagę na niedostateczne zrozumienie przesłania Vaticanum II. Przedmiotem artykułu jest refleksja na temat relacji między sposobem oddawania kultu przez wspólnotę a jej tożsamością eklezjalną. Analizie poddano argumenty mówiące o wpływie odnowy liturgii na sposób życia chrześcijan oraz ich zaangażowanie w wiarę i wspólnotę. Czy obserwowany w świecie proces laicyzacji jest wynikiem liturgicznych innowacji? Czy rozmywanie się chrześcijańskiej tożsamości może powstrzymać powrót do wiekowej tradycji liturgicznej Kościoła katolickiego?

Joseph Ratzinger, obserwując otaczającą go rzeczywistość, proponował bardzo konkretny plan odnowy Kościoła. Pierwszym zadaniem byłoby odzyskanie katolickiej tożsamości, która przez wiele narodów, zwłaszcza europejskich, jest dziś niedostrzegana. Środkiem do tego wiodącym miałoby być silne oparcie refleksji eklezjologicznej na teologii eucharystycznej. Drugim elementem jest sprawienie, by uczestniczący w liturgii wierni mogli odnaleźć w niej prawdziwy kult chrześcijański. Obecnego sakramentalnie Chrystusa zbawiającego.

 

Słowa kluczowe: liturgia, eklezjologia eucharystyczna, Joseph Ratzinger, odnowa Kościoła

 

Czytaj więcej...

To be a Missionary Church in Poland in the light of Pope Francis’ Teachings

Msgr. Wiesław Śmigiel

KUL Lublin

 

To be a Missionary Church in Poland
in the light of Pope Francis’ Teachings

 

 

 

 

Summary

 

The Church is missionary by her very nature, both ad extra and ad intra. Missionaries come from a community and introduce others to it. The Church that functions in the countries which had been christianised a long time ago also requires ministry in a missionary way. It relies on facilitating access to the Church and searching for those who got lost. This form of ministry is able to stop and oppose the process of laicisation and creates a chance to build a lively parish. Missionary dioceses and parishes animated by families, movements, communities, associations and groups – this is a pastoral challenge for the Church in Poland.

 

Keywords: mission ad intra, new evangelisation, missionary ministry, pastoral conversion, missionary Church, missionary

 

Czytaj więcej...

Odłączenie się od Kościoła katolickiego a ochrona danych osobowych w świetle prawa powszechnego

Agnieszka Trzcińska

UG Gdańsk

 

Odłączenie się od Kościoła katolickiego
a ochrona danych osobowych
w świetle prawa powszechnego

 

 

 

 

Streszczenie

 

W niniejszej publikacji podjęto próbę analizy zagadnienia, jakim jest skuteczność oświadczenia o wystąpieniu z Kościoła katolickiego i jej wpływ na przetwarzanie danych osobowych przez proboszczów w księgach parafialnych.

Na przestrzeni ostatnich trzech lat zapadło wiele często sprzecznych ze sobą rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących przetwarzania przez proboszczów danych osobowych osób, które wyraziły wolę wystąpienia z Kościoła katolickiego. Jako, że liczba osób deklarujących wystąpienie z Kościoła i żądających nakazu sprostowania księgi parafialnej przez Generalnego Ochrony Inspektora Danych Osobowych w trybie administracyjnym z roku na rok rośnie, problematyka zasługuje na pochylenie się nad nią.

W związku z tym, że analizowane w niniejszym artykule zagadnienie regulowane jest po części przez prawo państwowe a po części przez prawo kościelne, kwestia rozgraniczenia obszaru oddziaływania obydwu praw i zakres w jakim prawo kanoniczne może funkcjonować w państwowym porządku prawnym budzi skrajne emocje i powoduje rozdźwięk stanowisk zarówno w doktrynie prawniczej jak i wśród sędziów orzekających.

 

Słowa kluczowe: apostazja, wystąpienie z kościoła, dane osobowe, ochrona danych osobowych, oświadczenie woli

 

Czytaj więcej...

Dar Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny przejawem Bożego miłosierdzia

Ks. Krzysztof Węsierski

 

Dar Niepokalanego Poczęcia
Najświętszej Maryi Panny
przejawem Bożego miłosierdzia1

 

 

 

Streszczenie

 

 

W artykule została poruszona problematyka przyczyny sprawczej oraz celowej Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w oparciu o wybraną polską literaturę teologiczną od II Soboru Watykańskiego do 2010 roku. Zgłębiając jej dorobek można zauważyć, iż Pan Bóg dzięki obdarowaniu Maryi potrzebnymi łaskami, wśród których pierwszą jest przywilej Niepokalanego Poczęcia, przygotował Ją do wypełnienia określonego zadania. W tym niezasłużonym darze można dostrzec trynitarne relacje Osób Bożych do Maryi. Uzewnętrznia się to w tym, iż łaska Niepokalanego Poczęcia jest darem Boga Ojca, który został Jej udzielony przez Ducha Świętego ze względu na Chrystusa. Dlatego w tym szczególnym przywileju należy zawsze pierwszorzędnie dostrzec działanie Pana Boga, a dopiero wtórnie godność Maryi. Nie znaczy to jednak, że Maryja, dostępując daru miłosierdzia Bożego, w postaci badanego przywileju, została tylko biernie wykorzystana do wypełnienia zadania Matki Bożej. Najświętsza Maryja Panna Niepokalanie Poczęta jest bowiem konkretną osobą, która ma również swoją historię życia.

 

Słowa klucze: miłosierdzie Boże, Najświętsza Maryja Panna, Niepokalane Poczęcie

 

 

Czytaj więcej...

Moralność małżeńska oraz seksualna świeckich chrześcijan w Galii w świetle postanowień późnoantycznych synodów galijskich

Maciej Wojcieszak

UG Gdańsk

 

Moralność małżeńska oraz seksualna świeckich chrześcijan w Galii
w świetle postanowień późnoantycznych synodów galijskich

 

 

 

Streszczenie

 

W artykule tym poczyniłem kilka uwag o moralności małżeńskiej i seksualnej świeckich chrześcijan w Galii w świetle późnoantycznych synodów galijskich. Jest to wycinek obrazu społeczeństwa. Na terenach Galii biskupi zajmowali się kwestiami separacji małżeńskiej, cudzołóstwem, wdowami łamiącymi śluby wdowieństwa, życiem w konkubinacie, powtórnym małżeństwem, a także wprowadzali przepisy dotyczące pierwszej wspólnej nocy neofitów i nowożeńców. Poprzez ustanawiane kanony, biskupi zarysowują nam pewien fragment obrazu życia społeczeństwa galijskiego w okresie wielkich zmian (ekonomicznych, religijnych i socjologicznych) w IV i V wieku. Kanony te są cennym źródłem informacji o problemach nękających ówczesnych chrześcijan oraz o sposobach radzenia sobie z nimi przez hierarchię kościelną.

 

Słowa kluczowe: Cesarstwo Rzymskie, Galia, moralność małżeńska, moralność seksualna, późny antyk, synody

Czytaj więcej...

OSTATNI NUMER

STUDIA PELPLIŃSKIE TOM XLV

Rozprawy i przyczynki

Ks. Sławomir Kunka - Ojcostwo i św. Józef 11

Ks. Wojciech Niemczewski - Płynna religia 21

więcej...

INFORMACJE DLA AUTORÓW

Termin nadsyłania artykułów i recenzji do "Studiów Pelplińskich 2016" upływa z dniem 30 czerwca 2017 roku.

Teksty do publikacji przesyłać na adres:

Redakcja "Studiów Pelplińskich"
Plac Mariacki 7, 83-130 Pelplin
email: studiapelplinskie@diecezja-pelplin.pl

Copyright: Wydawnictwo Bernardinum Sp. z o.o.
ISSN 0239-4456, e-ISSN 2391-8713
Czasopismo indeksowane: Index Copernicus, CEJSH

realizacja: MGDESIGN.PL / Marcin Boczarski